Rối loạn thần kinh tim _ khi trái tim lỗi nhịp !
- 18 giờ trước
- 4 phút đọc
Đã cập nhật: 58 phút trước
Bạn có bao giờ cảm thấy tim đập thình thịch, nhanh bất thường hoặc bị choáng váng, mệt mỏi, hụt hẫng vì tim đập chậm hoặc đập không đều, hẫng nhịp khi bạn lo âu, căng thẳng hoặc khi thay đổi tư thế ? Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của rối loạn thần kinh tim – một tình trạng khá phổ biến xảy ra ở nhiều người. Rối loạn thần kinh tim (là một dạng của rối loạn thần kinh thực vật làm thay đổi nhịp tim) xảy ra là do mất cân bằng giữa hệ giao cảm và phó giao cảm, dẫn đến nhịp tim nhanh, chậm, hoặc không đều. Đây không phải bệnh tim thực sự, nhưng nếu không được hiểu đúng và quản lý kịp thời, nó sẽ ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, làm việc, học tập.
1. Hệ thần kinh thực vật ảnh hưởng lên nhịp tim như thế nào ?
Hệ thần kinh thực vật (xem thêm bài Rối loạn thần kinh thực vật) điều khiển tự động các hoạt động của cơ thể như: nhịp tim, huyết áp, tiêu hóa, bài tiết, giấc ngủ… không theo ý muốn con người. Hệ thần kinh này gồm hai phân hệ chính tác động làm thay đổi nhịp tim:
- Hệ giao cảm: Làm tim đập nhanh, tăng huyết áp .
- Hệ phó giao cảm: Làm tim đập chậm, giúp cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi.
Khi hai hệ này mất cân bằng sẽ gây rối loạn thần kinh tim và các rối loạn thần kinh ảnh hưởng lên hoạt động của tiêu hóa, bài tiết,...
2. Triệu chứng
Các rối loạn nhịp tim do rối loạn thần kinh thực vật:
Nhịp tim nhanh: Tim đập trên 100 nhịp/phút, kèm hồi hộp, đánh trống ngực thậm chí cảm giác khó thở, choáng váng, run tay, đổ mồ hôi. Thường gặp khi đứng dậy.
Nhịp tim chậm: Tim đập dưới 60 nhịp/phút, gây mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, thậm chí ngất xỉu.
Nhịp tim không đều: Tim đập bất thường, cảm giác bỏ nhịp, hụt hẫng, đập mạnh đột ngột hoặc “thót” một cái. Đây là biểu hiện phổ biến do mất cân bằng thần kinh thực vật, thường tăng lên khi stress, lo âu hoặc mệt mỏi.
Rối loạn thần kinh thực vật còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác:
Dạ dày và thực quản: Gây trào ngược thực quản khiến người bệnh ợ chua, ợ hơi, nghẹn sau xương ức,...(xem bài Trào ngược dạ dày -thực quản)
Đại tràng: Gây hội chứng ruột kích thích với đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón ( xem bài Hội chứng ruột kích thích)
Bàng quang: Làm bàng quang tăng động, gây tiểu nhiều lần.
Khó ngủ, mất ngủ kéo dài.
Các rối loạn này có thể xuất hiện cùng lúc hoặc riêng lẻ, khiến người bệnh thường xuyên mệt mỏi, lo âu, căng thẳng và thậm chí sợ hãi.
3. Cơ chế gây bệnh
Nguyên nhân chính là mất cân bằng giữa hệ giao cảm và phó giao cảm. Hệ giao cảm chiếm ưu thế → nhịp tim nhanh hoặc không đều. Ngược lại, khi hệ phó giao cảm hoạt động mạnh hơn → nhịp tim chậm.
4. Điều trị
Điều trị tập trung vào việc cân bằng tâm lý, ổn định cảm xúc và giảm triệu chứng:
Thay đổi lối sống (quan trọng nhất): Tập thể dục đều đặn (bơi lội, yoga, đi bộ), ngủ đủ 7-8 giờ, ăn uống lành mạnh, uống 2-3 lít nước/ngày, giảm caffeine, rượu bia, quản lý stress bằng thiền và hít thở sâu.
Biện pháp tạm thời khi nhịp tim nhanh hoặc không đều:
Ấn nhãn cầu: Nhắm mắt, dùng hai ngón tay ấn nhẹ lên hai nhãn cầu trong 10-15 giây để kích thích dây thần kinh phế vị giúp làm chậm nhịp tim và ổn định nhịp tạm thời. Lưu ý: ấn nhẹ, không thực hiện nơi người có bệnh về mắt; chỉ là biện pháp tạm thời.
Thuốc: khi khám bệnh. bác sĩ sẽ dùng thuốc làm chậm và ổn định nhịp tim, điều hòa thần kinh hoặc hỗ trợ tiêu hóa, tiết niệu tùy theo triệu chứng.
5. Phòng ngừa
Rối loạn thần kinh tim là tình trạng có thể kiểm soát tốt nếu hiểu đúng và hành động sớm. Đây không phải bệnh nguy hiểm tính mạng nhưng cần sự kiên trì trong thay đổi lối sống. Nếu bạn hoặc người thân có triệu chứng tim đập nhanh/chậm/không đều, rối loạn tiêu hóa, tiểu nhiều hoặc khó ngủ kéo dài, hãy đi khám bác sĩ để được tư vấn cụ thể vad điều trị phù hợp; Không được tự mua thuốc hoặc nghe lời chỉ dẫn điều trị của những người không có chuyên môn khiến "tiền mất tật mang", khủng hoảng tâm lý.
TS.BS. LÊ MẠNH HÙNG
